
Online Aile Dizimi
Zoom üzerinden · bireysel · 60–90 dakika · Türkçe ya da Macarca, dünyanın her yerinden
Online aile dizimi Zoom üzerinden, bireysel formatta, duruma göre 60–90 dakikada ve Türkçe yapılır. Grup ve katılımcı yoktur; senin ve benim dışımda kimse bulunmaz. Figürleri ve görsel öğeleri ben kendi alanımda, kamera önünde hareket ettiririm; senin hiçbir şey alman gerekmez.
Yöntem, İstanbul'daki yüz yüze seanslarla aynıdır: Bert Hellinger'in fenomenolojik yaklaşımı, bireysel bir çerçevede. Online form "daha zayıf bir versiyon" değildir; farklı bir alan açar ve dikkati fiziksel mevcudiyete bağlı olmayan bir iç alana yöneltir.
Türkiye'nin başka bir şehrinde ya da yurt dışında yaşıyorsan, kendi evinin güvenli alanından bağlanabilirsin.
Aile dizimi neden online da çalışabilir
Aile dizimi mekânda değil, dikkatte gerçekleşir. İlişkilerin görünür hâle geldiği alan odaya değil, mevcudiyete bağlıdır. Kamera yalnızca bir aracıdır; ortaya çıkan şey, ortak bir mekândakine benzer biçimde hissedilebilir.
Bireysel dizim zaten canlı temsilcilerle değil; figürlerle, nesnelerle ve içsel imgelerle çalışır. Kamera bu çalışmayı daraltmaz: sen alanda olanı görürsün, ben sende neyin kıpırdadığını görürüm ve fark ettiklerin üzerine konuşuruz. Pek çok danışan, kendi sandalyesinin ve kendi sessizliğinin içinde derinleşmenin yabancı bir odadan daha kolay olduğunu söyler.
Uzun süre bundan şüphe eden bir danışan, tanışma görüşmesinde "Bunun kamera üzerinden olacağına inanmıyorum" demişti. Dizim sırasında bir anda sustu ve anne babasını temsil eden kartlara uzun uzun baktı. Sonra yalnızca şunu söyledi: "Neden hep ayrı durduklarını ilk kez anlıyorum." Ekrana olan mesafe önemli değildi; içsel hareket gerçekleşmişti.
Online mı, yüz yüze mi aile dizimi?
İki form aynı çalışmayı farklı bir çerçevede yapar. Aşağıdaki karşılaştırma, şu an hangisinin sana daha uygun olduğuna karar vermene yardımcı olabilir.
| Online (Zoom) | Yüz yüze | |
|---|---|---|
| Form | bireysel, birebir | bireysel, birebir |
| Süre | 60–90 dakika, duruma göre | 60–90 dakika, duruma göre |
| Figürler, malzemeler | bende, kamera önünde – senin bir şey alman gerekmez | ortak alanda, sen de hareket ettirebilirsin |
| Yer | kendi evin, dünyanın herhangi bir yerinde | İstanbul |
| Yol | yok – seanstan sonra zaten evdesin | gidiş-dönüş, aynı zamanda bir geçiş |
| Kime daha uygun | başka şehirde ya da yurt dışında yaşayanlara; kendi alanı önemli olanlara | fiziksel mevcudiyetin ve ortak alanın güven verdiği kişilere |
| Dikkat edilecek | rahatsız edilmeyeceğin bir oda, stabil internet | yol süresini de hesaba katmak |
Grup dizimiyle karşılaştırıldığında – orada aile üyelerini yabancılar temsil eder ve hikâyen bir oda dolusu insanın önünde anlatılır – her iki bireysel form da kapalı ve güvenli bir çerçevedir. Yöntemin kendisini aile dizimi sayfasında ayrıntılı anlattım.
Online bir aile dizimi seansı nasıl ilerler
Görüşme Zoom üzerinden, bireysel formatta, 60–90 dakika sürer. Seanstan önce kısa ve ücretsiz bir tanışma görüşmesi yapılır; seansın kendisi dört aşamada ilerler.
0. Tanışma görüşmesi
Her çalışma yaklaşık 20 dakikalık, bağlayıcı olmayan bir görüşmeyle başlar. Burada dizim yapılmaz: neyle geldiğine, aile diziminin şu an doğru form olup olmadığına bakarız; zamanı, süreyi ve ücreti netleştiririz. Bir şey sana uygun gelmezse, burada her zaman hayır diyebilirsin.
1. Sorunun netleşmesi
Seansın başında neyle geldiğine birlikte bakarız. Önceden tam olarak tanımlaman gerekmez; önemli bir şey olduğunu hissetmen yeterlidir.
Aile geçmişine dair birkaç temel soru sorarım: anne baba, kardeşler, erken kayıplar, önemli olaylar. Her şeyi bilmen gerekmez; eksik bilgi de bir bilgidir.
2. Resmin kurulması
Kendi alanımda, kamera aracılığıyla görünen figürler ve görsel öğeler yerleştiririm: aile üyelerini ve sorunla ilgili önemli öğeleri. Nereye konacaklarını sen söylersin – o anda içinde hissettiğin yöne göre – ve bu sırada bedeninde ve duygularında fark ettiklerini paylaşırsın. Yorum yapmam, "sistemde neyin yanlış olduğunu" söylemem; alanı tutar ve yansıtırım.
3. Harekete geçen
Resim yavaş yavaş yerine oturur. Bazen tek bir hareket, tek bir cümle yeterlidir.
Amaç dramatik bir yaşantı değildir; tempo baştan sona senindir ve istediğin an "bu kadarı yeterli" diyebilirsin. Kamera önünde ağlaman sorun değil, sürecin parçasıdır.
4. Kapanış ve sonrası
Seansın sonunda ortaya çıkanı fazla açıklamayız; yerine oturmasına izin veririz. Online formun bir avantajı da şudur: sindirmeye ait olan zamanı yolda geçirmezsin, zaten evdesin. Dizimin etkisi çoğu zaman seansta değil, sonraki haftalarda ortaya çıkar.
Online seans için ne hazırlamak gerekir
Düşündüğünden daha azını. Figür ya da nesne alman gerekmez; onlar bende. İhtiyacın olanlar:
- – 60–90 dakika boyunca rahatsız edilmeyeceğin ve kimsenin duymayacağı sessiz bir oda
- – çalışan kamerası ve mikrofonu olan bilgisayar, tablet ya da akıllı telefon
- – stabil bir internet bağlantısı; kulaklık önerilir ama şart değil
- – bir bardak su, belki bir battaniye ya da mendil – seans sırasında üşüyebilir ya da ağlayabilirsin
- – sonrasında bir iki cümle yazmak istersen kâğıt ve kalem
- – seni meşgul eden bir tema – tam olarak tanımlaman gerekmez
Seans gününe büyük işler planlama ve sonrasında kendine en az bir saat ayır; hemen gündelik hayata "geri dönmek" zorunda kalma. Zoom hesabı gerekmez; bağlantıya tıklayarak tarayıcıdan da katılabilirsin.
Ailenin hikâyesini yabancıların önünde anlatmak istemiyorsan
Birinin aile dizimini yıllarca ertelemesinin en yaygın nedenlerinden biri budur: ailesinin hikâyesini bir oda dolusu tanımadığı insanın önünde anlatmak istememek.
Bu kaygı yerindedir ve büyük grup formatları gerçekten bunu ister.
Bireysel online seansta ise senin ve benim dışımda kimse yoktur. İzleyici, katılımcı ya da başkalarının yoğun süreçleri yoktur. Seans kaydedilmez; anlattıkların bende kalır.
Utanma duygusu aşılması gereken bir engel değil, hangi çerçevede güvenle çalışabileceğine dair bir işarettir.
Online aile dizimi kimin için destekleyici olabilir
- – İstanbul dışında ya da yurt dışında yaşıyorsan ve Türkçe rehberlik arıyorsan
- – çevrende ulaşabileceğin bir aile dizimi rehberi yoksa
- – online format yaşam ritmine daha uygunsa
- – evinin güvenli alanında çalışmak istiyorsan
- – grup formatının açıklığı yüzünden şimdiye kadar başlamaya cesaret edemediysen
- – sağlık ya da hareket kısıtlılığı nedeniyle yolculuk zorsa
Konular yüz yüze dizimdekiyle aynıdır: tekrarlayan ilişki kalıpları, açıklanamayan korkular, karar tıkanıklıkları, yası tutulmamış kayıplar, anne babayla ilişki, kuşaklararası yükler. Başkalarının neler yaşadığını merak ediyorsan, aile dizimi yaptıranların yorumlarını ayrı bir yazıda topladım.
Saat dilimi, teknik ve dil
Randevu her zaman senin yerel saatine göre ayarlanır ve yazılı olarak teyit edilir. Avrupa'dan, Orta Doğu'dan ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyısından genellikle kolayca ortak bir zaman bulunur.
Bağlantı koparsa ikimiz de aynı Zoom odasına yeniden bağlanır ve kaldığımız yerden devam ederiz; seans süresi kaybolmaz.
Seanslar Türkçe ya da Macarca yapılır. Yıllardır başka bir dilde yaşasan bile, duyguların dili çoğu zaman anadilde kalır; ailenin en derin katmanlarına genellikle ancak anadilde ulaşılır. Bunu kendi deneyimimden de bilirim: ben de iki dilde yaşıyor ve çalışıyorum.
Süre, ücret ve randevu
- Süre: 60–90 dakika, duruma göre – sabit değildir ve acele ettirilmez
- Form: yalnızca bireysel, Zoom üzerinden
- Ücret: danışana ve birlikte yapılacak çalışmanın niteliğine göre belirlenir; sabit tek bir rakam yoktur. Tanışma görüşmesinde netleşir ve randevu ayarlanırken yazılı olarak iletilir.
- Tanışma görüşmesi: ücretsiz, bağlayıcı değil, yaklaşık 20 dakika
- Seans sayısı: bir dizim kendi başına bütündür; paket ya da kart yoktur. Yeni bir seans, yeni bir soru ortaya çıktığında gelir.
- Ev ödevi: yok. Dizim kendiliğinden yerine oturur.
Ücretin neye göre değiştiğini ve fiyat karşılaştırırken nelere dikkat etmek gerektiğini aile dizimi fiyatları yazısında ayrıntılı anlattım.
Online aile dizimi kimler için uygun değil
Online aile dizimi herkes için ve her yaşam durumunda uygun değildir. Aktif bir psikiyatrik kriz döneminde, yeni bir travmanın ardından ilk haftalarda ya da evde rahatsız edilmeden yalnız kalabileceğin bir alan yoksa, şu an doğru adım bu değildir. Çözülme (disosiyasyon) eğilimi olan ya da duygusal çalışmaya güçlü bedensel tepkiler veren biri için yüz yüze form daha güvenli olabilir; buna tanışma görüşmesinde birlikte bakarız.
Aile dizimi psikoterapi değildir ve onun yerini tutmaz. Acil bir durumdaysan 112'yi ara.Riskler ve sınırlar hakkında daha fazlası →
Yöntem ve terapist
Yöntem, Bert Hellinger'in geliştirdiği aile dizimi yaklaşımının fenomenolojik çizgisine dayanır. Dikkat geçmişi yorumlamaya değil, şimdiki anda ortaya çıkana yönelir. Rehber yönlendirmez; görünür olanı izler.
Szabó Edit 15 yılı aşkın süredir bireysel danışanlara yüz yüze ve online, Türkçe ve Macarca eşlik ediyor. Hocaları arasında Alemka ve Max Dauskart (ISCA), Bertold Ulsamer, Feride Gürsoy, Svagito Liebermeister ve Mark Wolynn bulunur; düzenli süpervizyonu sorumlu çalışmanın bir parçası olarak görür.Devamı →
Online Aile Dizimi – sık sorulan sorular
1. Online aile dizimi nasıl yapılır?
Görüşme Zoom üzerinden, bireysel formatta gerçekleşir ve duruma göre genellikle 60–90 dakika sürer. Terapist alanında figürler ve diğer görsel öğeler kullanır; bunlar kamera aracılığıyla görünür hale gelir. Danışanın özel bir ekipmana ihtiyacı yoktur – yalnızca sessiz bir mekân, kameralı bilgisayar veya akıllı telefon ve stabil internet bağlantısı yeterlidir.
2. Yüz yüze kadar derin etkili olur mu?
Deneyim farklıdır, ancak çoğu zaman daha az derin değildir. Dikkat ve içsel imge fiziksel mekâna bağlı değildir – dizimde ortaya çıkan şey, online formatta da erişilebilirdir. Birçok kişi evinin güvenli alanını destekleyici bulur.
3. Hangi teknik koşullar gerekir?
Çalışan kamerası olan bir bilgisayar veya akıllı telefon, stabil bir internet bağlantısı ve rahatsız edilmeyeceğin sessiz bir oda. Başka bir şey gerekmez. Zoom kullanımı senin için yeniyse, ilk seanstan önce destek sağlanır.
4. Bir online seans ne kadar sürer?
Genellikle 60 ile 90 dakika arası, duruma göre. Tam süre ilerleyen sürece göre belirlenir – sabit değildir.
5. Hangi dilde yapılır?
Türkçe ve Macarca. Szabó Edit her iki dili de anadil seviyesinde konuşur. Dünyanın herhangi bir yerinden katılabilirsin.
6. Grup mu bireysel mi?
Online seanslar bireyseldir, birebir formatta. Tüm dikkat sürece yöneliktir.
7. Evde ne hazırlamam gerekir?
Sessiz, yalnız kalabileceğin bir alan – seans süresince rahatsız edilmeyeceğin bir yer. Getirmek istediğin temayı önceden tam tanımlamana gerek yok – önemli olduğunu hissetmen yeterlidir.
8. Genellikle kaç seans gerekir?
Bazen tek bir seans tam bir süreç getirebilir. Diğer durumlarda birden fazla görüşme değişimi yavaşça açar. Önceden belirlenmiş bir sayı yoktur – sürecin doğası yol gösterir.
9. Online aile dizimi ücreti ne kadar?
Ücret danışana ve birlikte yapılacak çalışmanın niteliğine göre belirlenir; bu yüzden sabit tek bir rakam yoktur. Ücretsiz tanışma görüşmesinde netleştirilir ve randevu ayarlanırken yazılı olarak iletilir – gizli maliyet, paket ya da sürpriz yoktur.
10. Online seans için figür ya da malzeme almam gerekir mi?
Hayır. Figürleri ve görsel öğeleri terapist kendi alanında, kamera önünde hareket ettirir. Senin için gereken yalnızca sessiz bir mekân, kameralı bir cihaz ve stabil internet – dilersen bir bardak su, kâğıt ve kalem.
11. Ailemle ilgili şeyleri yabancıların önünde anlatmak istemiyorum. Bunun bir yolu var mı?
Evet. Online seanslar bireyseldir, birebir formatta – senin ve terapistin dışında kimse yoktur; grup, katılımcı ya da izleyici yoktur. Hikâyeni yabancılarla paylaşmak ya da başkalarının yoğun süreçlerinin yanında bulunmak zorunda kalmazsın. Birçok kişi için aile dizimini ancak bu çerçeve ulaşılabilir kılar.
12. İnternet bağlantısı koparsa ne olur?
Bu olabilir ve sorun değildir. Bağlantı koparsa ikimiz de aynı Zoom odasına yeniden bağlanır, kaldığımız yerden devam ederiz; seans süresi kaybolmaz. Bağlantı sürekli dengesizse, yarım kalmış bir süreçle bitirmek yerine yeni bir randevu ayarlarız.
13. Farklı bir saat diliminde yaşıyorum. Randevu nasıl ayarlanır?
Randevu her zaman senin yerel saatine göre ayarlanır ve karışıklık olmasın diye yazılı olarak teyit edilir. Avrupa'dan, Orta Doğu'dan ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyısından genellikle kolayca ortak bir zaman bulunur. Daha büyük saat farklarında aralık daralır, ama çoğu zaman çözülebilir.
14. Online aile dizimi kimler için uygun değildir?
Aktif bir psikiyatrik kriz döneminde, yeni bir travmanın ardından ilk haftalarda ya da evde seans boyunca rahatsız edilmeden yalnız kalabileceğin bir alan yoksa, şu an doğru adım bu değildir. Acil bir durumdaysan 112'yi arayabilirsin.
15. Online paylaşmak güvenli mi? Kayıt alınıyor mu?
Görüşmelerimiz gizlidir ve Zoom şifreli bağlantı üzerinden yapılır. Önceden ayrıca anlaşmadıkça seanslar kaydedilmez – anlaşılırsa da yalnızca senin isteğinle, senin için. Kendi tarafında yapabileceğin şey, kimsenin duymayacağı kapalı ve sessiz bir odadan bağlanmaktır.
16. Kamera önünde ağlarsam ne olur?
Seansta olan her şey sürece aittir: gözyaşı, sessizlik, gülme, kelimelerin bir anda gelmemesi. Toparlanmış olman gerekmez. Kendi evinde savunmayı bırakmak çoğu zaman daha kolaydır ve seanstan sonra bir otobüse ya da metroya binmek için toparlanman gerekmez – olduğun yerde kalabilirsin.
Online aile dizimi herkese uygun değildir. Ama bu form şu an seninle konuşuyorsa, belki de tam olarak ihtiyacın olan alandır. İlk adım kısa ve ücretsiz bir görüşme – bağlayıcı değil.